แต่ Roach ระบุว่าแม้ moat หรือ “คู่อยางเชิงการแข่งขัน” ของซอฟต์แวร์บางตัวจะลดลง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะหมดมูลค่าไปเสียทีเดียว เพราะหลายบริษัทยังมีฐานลูกค้าที่แข็งแกร่ง มีรายได้ต่อเนื่องจากสัญญา และมี free cash flow แม้ในภาวะรายได้เริ่มชะลอลงก็ตาม ซึ่งหลายบริษัทถูกเทขายจนราคาต่ำกว่าค่า free cash flow เพียง 2-3 เท่า — เป็นระดับที่นักลงทุนคุณค่า “ชอบมาก”

ตัวอย่างข้อมูลเชิงตัวเลข

แม้ภาพรวมของหุ้นกลุ่มนี้จะร่วงลง — ตัวอย่างเช่น iShares Expanded Tech-Software Sector ETF ที่ลดลงประมาณ 21% ในช่วง 52 สัปดาห์ที่ผ่านมา — แต่ free cash flow ต่อหุ้นกลับเพิ่มขึ้นถึง 11% เมื่อปีที่ผ่านมา นี่แสดงให้เห็นว่ารายได้จริงที่บริษัทสร้างยังไม่ได้ลดลงแบบฉับพลันเหมือนราคาหุ้น

และแม้จะมีเพียงบางบริษัทใน ETF นี้ที่มีอัตราส่วนราคาต่อ cash flow ต่ำกว่า 3 เท่า เช่นบริษัทด้านความปลอดภัยไซเบอร์บางแห่ง แต่ก็มีหลายบริษัทที่อยู่ในตัวเลขหลักเดียว ซึ่งสำหรับนักลงทุนเชิงคุณค่าแล้วถือว่า “น่าสนใจมาก”

เหตุผลที่บริษัทซอฟต์แวร์ยังน่าสนใจ

แม้ว่าตลาดจะกลัวว่าบริษัทเหล่านี้จะถูกทำให้ล้มหรือสูญเสียส่วนแบ่งตลาดจาก AI แต่ Roach ระบุว่าบริษัทเหล่านี้ยังมีข้อได้เปรียบหลายประการ เช่น:

• ฐานลูกค้าขนาดใหญ่พร้อมสัญญารายปีหลายปี
• ต้นทุนการเปลี่ยนไปใช้ระบบใหม่ของลูกค้ามักสูง (switching cost สูง)
• ข้อมูลเชิงลึก (data) ที่สะสมมาอย่างยาวนาน
• ช่องทางจัดจำหน่ายและความสัมพันธ์กับลูกค้าที่มีอยู่แล้ว

Roach ยังชี้ว่าหากบริษัทเหล่านี้สามารถ “เปลี่ยนผ่าน” ตัวเองให้ lean (เบา) และ profitable (มีกำไรมากขึ้น) แม้ในสภาพแวดล้อมที่มี AI มากขึ้น — นั่นก็อาจจะเป็นโอกาสทำกำไรระยะยาวที่ดี แทนที่จะเป็นความเสี่ยงที่ตลาดเข้าใจผิด

ประเด็นสำคัญ: เทรดอย่างไรให้ได้ผล?

คำเปรียบเปรยสำคัญของ Roach คือให้มองหุ้นเหล่านี้เหมือนกับ ไดเรกทอรีโทรศัพท์ — ซึ่งแม้จะดูเป็นธุรกิจที่ตกยุค แต่ยังสามารถสร้างรายได้ได้ในช่วงเวลาที่ยาวนาน เพราะบางคนยังต้องใช้มันอยู่ โดยหลักการเทรดที่เขานำเสนอคือ:

• อย่าตีค่าบริษัทเพียงจากความสามารถแข่งขันแบบเดิม
• ดูที่ free cash flow และต้นทุนจริงที่บริษัทสามารถสร้างได้
• เมื่อตลาดกลัวเกินไป ให้เริ่มเข้าซื้อในจังหวะราคาตก
• ยอมรับว่าธุรกิจจะค่อย ๆ ลดขนาด แต่สามารถให้ผลตอบแทนได้ในระยะยาว

ข้อควรระวังสำหรับนักลงทุนทั่วไป

Roach เองไม่ได้หมายความว่าการลงทุนแบบนี้เหมาะสำหรับทุกคน — โดยเฉพาะนักลงทุนที่ไม่มีประสบการณ์มาก ความผันผวนของซอฟต์แวร์และเทคโนโลยียังสูงซึ่งอาจทำให้ราคาหุ้นปรับตัวขึ้นลงเร็วและแรง ดังนั้นการมีแนวคิด คุณค่า (value investing) และมุมมองระยะยาวเป็นสิ่งจำเป็น

นอกจากนี้ นักลงทุนควรแยกแยะระหว่างการเทรดหุ้นซอฟต์แวร์จริงกับสิ่งที่อาจเป็นการหลอกลวง เช่น การชวนเทรดหุ้นผ่านแอปปลอม หรือโอกาสที่ฟังดู “ง่ายเกินไป” ซึ่งปัจจุบันมีข่าวการหลอกลวงและมิจฉาชีพในตลาดการลงทุนออนไลน์ให้ระวังอยู่มากในไทยด้วย

บทสรุป

มุมมองของ Lee Roach เป็นตัวอย่างของการคิดที่ต่างออกไป — เมื่อคนส่วนใหญ่กลัว นักลงทุนเชิงคุณค่าบางคนกลับมองเห็น “โอกาส” ที่ตลาดมองข้าม หุ้นซอฟต์แวร์ที่ถูกเทขายอย่างหนักอาจไม่ใช่ธุรกิจที่กำลังจะตาย แต่เป็นธุรกิจที่กำลัง “ลดขนาดอย่างช้า ๆ” ซึ่งถ้านักลงทุนเข้าใจวิธีเล่นกับมันเหมือนกับ “ไดเรกทอรีโทรศัพท์” — มันอาจทำกำไรได้มากกว่าที่หลายคนคิด