ภูมิหลังการกลับสู่เวเนซุเอลาของ ConocoPhillips

ConocoPhillips บริษัทน้ำมันรายใหญ่ของสหรัฐฯ กำลังเผชิญกับช่วงเวลาที่ท้าทายที่สุดในการตัดสินใจว่าจะกลับลงทุนในประเทศเวเนซุเอลาหรือไม่ หลังจากประสบปัญหาอย่างหนักในอดีตและยังคงค้างคาทางกฎหมายกว่า 12 พันล้านดอลลาร์ จากการยึดทรัพย์สินเมื่อหลายปีก่อน

ความสัมพันธ์ที่ยาวนานและซับซ้อน

ในช่วงทศวรรษ 1990s Conoco เป็นหนึ่งในบริษัทน้ำมันตะวันตกที่กลับเข้าไปลงทุนในเวเนซุเอลาอีกครั้งหลังจากการแปรรูประบบน้ำมันของรัฐบาล โดยร่วมทุนกับบริษัทรัฐ Petróleos de Venezuela (PdVSA) เพื่อพัฒนาน้ำมันหนักในพื้นที่ Orinoco Belt ซึ่งได้ชื่อว่ามีปริมาณสำรองมหาศาลของโลก

โครงการต่าง ๆ ของบริษัทถูกออกแบบให้เป็น โครงการระยะยาว (35–40 ปี) ที่จะสร้างผลตอบแทนต่อเนื่องแม้ผ่านช่วงเวลาที่ท้าทาย แต่ความสัมพันธ์ระหว่างบริษัทและรัฐบาลเวเนซุเอลาก็เริ่มย่ำแย่ลงเมื่อ ประธานาธิบดี Hugo Chávez เริ่มดำเนินนโยบายแนวโซเชียลลิสต์และทำให้บริษัทต่างชาติไม่ได้รับข้อเสนอ compensation ที่เป็นธรรมจากการควบคุมทรัพยากรในประเทศ

เหตุการณ์ลักพาตัวและความเสี่ยงของผู้บริหาร

หนึ่งในเหตุการณ์ที่โดดเด่นและสะเทือนใจที่สุดในประวัติศาสตร์ของ Conoco คือกรณีที่ Roger Ramshaw ผู้บริหารที่ดูแลการดำเนินงานของบริษัทในเวเนซุเอลา ถูกลักพาตัวพร้อมภรรยาในปี 2002 ขณะที่ทั้งสองเพิ่งลงจอดที่สนามบินในกรุง Caracas

ผู้ลักพาตัวจับพวกเขาเข้ารถโดยมีอาวุธ และบังคับให้ Ramshaw นำคนร้ายไปยังอพาร์ตเมนต์ของเขาเพื่อขโมยทรัพย์สินทั้งหมด รวมถึงเงินสดและเครื่องดื่มสุรา ก่อนแลกตัวภรรยาคืน ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนั้นสร้างความตกใจอย่างมากให้กับบริษัทและทำให้เกิดความกังวลต่อความปลอดภัยของพนักงานอย่างลึกซึ้ง

การออกจากเวเนซุเอลาและการเรียกร้องค่าเสียหาย

ในปี 2007 เมื่อ Chávez ประกาศแผนการควบคุมอุตสาหกรรมน้ำมันอย่างเต็มรูปแบบ ConocoPhillips ได้ตัดสินใจถอนตัวจากโครงการใหญ่หลายโครงการแทนที่จะยอมรับเงื่อนไขที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งทำให้บริษัทสูญเสียสินทรัพย์ที่มีมูลค่ากว่า 10 พันล้านดอลลาร์

หลังจากถอนตัว บริษัทได้ยื่นฟ้องเวเนซุเอลาและ PdVSA ต่ออนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศหลายครั้ง และถึงแม้จะได้รับคำตัดสินให้จ่ายค่าชดเชยรวมถึงประมาณ 12 พันล้านดอลลาร์ แล้ว แต่บริษัทก็เก็บเงินได้เพียงส่วนน้อยเท่านั้น และยังคงพยายามเรียกเงินส่วนที่ค้างอยู่ผ่านหลายช่องทางทั่วโลก

ยุทธศาสตร์ปัจจุบันและความลังเลของ ConocoPhillips

ขณะที่ประธานาธิบดีของสหรัฐฯ ในขณะนี้เรียกร้องให้บริษัทน้ำมันสัญชาติอเมริกันลงทุนที่เวเนซุเอลามากขึ้นเพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันต่างประเทศ แม้ว่าเวเนซุเอลาจะมีสำรองน้ำมันที่มหาศาล ส่งผลให้หลายบริษัทสนใจ แต่ ConocoPhillips กลับไม่รีบเร่งที่จะกลับเข้าไปลงทุนโดยตรง

สาเหตุหลักมาจาก ความเสี่ยงทางการเมืองและกฎหมาย ที่เคยเกิดขึ้น และความสำเร็จที่บริษัทได้รับจากการขยายธุรกิจไปยังพื้นที่อื่น เช่นในสหรัฐฯ, กาตาร์ และโครงการ LNG ที่ให้ผลตอบแทนมากกว่าและปลอดภัยกว่า

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมพลังงาน

ในระดับโลก ความเคลื่อนไหวของ ConocoPhillips สะท้อนให้เห็นว่าบริษัทพลังงานขนาดใหญ่ต้องถ่วงดุลระหว่างโอกาสทางธุรกิจกับความเสี่ยงด้านการเมืองและความไม่แน่นอนของกฎหมายระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในประเทศที่มีประวัติการเปลี่ยนแปลงนโยบายอย่างรุนแรงอย่างเวเนซุเอลา

อนาคตที่ยังไม่แน่นอน

แม้ ConocoPhillips จะยังคงติดตามสถานการณ์ในเวเนซุเอลาอย่างต่อเนื่อง บริษัทก็ยังเน้นย้ำว่าความสำคัญในตอนนี้คือการฟื้นฟูเงินที่ค้างอยู่จากอนุญาโตตุลาการและการตัดสินคดีมากกว่าการเปิดโครงการใหม่ โดยเฉพาะในประเทศที่ยังมีความเสี่ยงสูงทางการเมืองและเศรษฐกิจ